Skip to content
ssc.gov.vn
Thanh tra - giám sát
Công tác giám sát giao dịch chứng khoán: Không ngừng nâng cao hiệu quả, góp phần ổn định thị trường
27/01/2014

Với mục tiêu hướng tới một thị trường chứng khoán (TTCK) công bằng, minh bạch, phát triển ổn định và bền vững, trong thời gian qua, bên cạnh việc làm tốt vai trò của cơ quan quản lý TTCK trong việc duy trì và phát triển thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã chú trọng nhiều đến công tác giám sát thị trường và đã thu được những kết quả nhất định. Các vụ việc liên quan đến những hành vi thao túng, công bố thông tin (CBTT) được phát hiện và xử lý đã góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức và cá nhân tham gia thị trường, phần nào hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật về chứng khoán và TTCK.

Những thành quả đạt được trong năm 2013

Có thể nói, trong năm 2013, công tác giám sát đã góp phần không nhỏ cho sự thành công của UBCKNN trong việc duy trì TTCK phát triển ổn định, công khai, minh bạch và công bằng, thể hiện qua các mặt sau:

- Thứ nhất, công tác xây dựng văn bản pháp luật từng bước được hoàn thiện:

Trong thời gian qua, nhiều văn bản mới mang tính “xương sống” của hệ thống pháp lý điều chỉnh các hoạt động của TTCK đã được ban hành như Luật sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán số 62/2010/QH12 ngày 24/11/2010; Chính phủ đã ban hành Nghị định số 58/2012/NĐ-CP ngày 20/7/2012 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán và Nghị định số 108/2013/NĐ-CP ngày 23/9/2013 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK. Tiếp theo đó là sự ra đời của 24 Thông tư mới được Bộ Tài chính ban hành trong năm qua. Bối cảnh này đã có ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đối với các hoạt động quản lý, giám sát của UBCKNN, đòi hỏi cần có sự sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định liên quan đến công tác giám sát trên TTCK. Ngay từ đầu năm nay, công tác giám sát của UBCKNN đã đánh dấu một mốc mới khi Thông tư số 13/2013/TT-BTC (Thông tư 13) ngày 25/01/2013 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về Giám sát giao dịch chứng khoán trên TTCK được ban hành thay thế Quyết định số 127/2008/QĐ-BTC ngày 31/12/2008 về Giám sát giao dịch chứng khoán trên TTCK. Thông tư 13 được các thành viên thị trường đánh giá tích cực và nhận định đã có những thay đổi phù hợp với điều kiện của TTCK Việt Nam. Với việc củng cố và tăng cường thêm quyền hạn của UBCKNN trong công tác giám sát giao dịch chứng khoán trên TTCK như ban hành quy chế phối hợp trong công tác giám sát giao dịch chứng khoán giữa UBCKNN, Sở Giao dịch Chứng khoán (SGDCK) và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán (TTLKCK); Phê duyệt hệ thống tiêu chí giám sát giao dịch do các SGDCK xây dựng; Kiểm tra tin đồn về thao túng giá chứng khoán; Giám sát giao dịch chứng khoán của nhà đầu tư có tổ chức, nhà đầu tư nước ngoài để kịp thời phát hiện các diễn biến bất thường có thể gây hiệu ứng tâm lý cho nhà đầu tư cá nhân; Sử dụng các nguồn tin trên phương tiện thông tin đại chúng, tin đồn làm cơ sở để giám sát..., UBCKNN kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác giám sát giao dịch nói riêng và công tác quản lý giám sát TTCK của UBCKNN nói chung. Điều này góp phần đảm bảo tính hiệu quả của công tác ngăn ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm khi các hành vi vi phạm có xu hướng diễn ra ngày càng tinh vi, phức tạp hơn.

  Để tăng cường, nâng cao hiệu quả của công tác giám sát, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của thị trường, UBCKNN đã tổ chức triển khai các nội dung tại Thông tư số 13, chú trọng vào việc xây dựng các quy trình xử lý công việc liên quan đến công tác giám sát giao dịch, đáp ứng yêu cầu của Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008 nhằm đảm bảo tính bảo mật và hiệu quả của việc xử lý các dữ liệu giao dịch, nâng cao trách nhiệm của mỗi cá nhân khi triển khai công việc. Đồng thời, sự phối kết hợp giữa UBCKNN với các SGDCK, TTLKCK và các tổ chức khác liên quan trong thời gian qua đã từng bước tạo nên quy trình giám sát đồng bộ, nhất quán.

- Thứ hai, áp dụng công cụ mới hỗ trợ công tác giám sát giao dịch chứng khoán (MSS):

Trong năm 2013, Hệ thống giám sát giao dịch chứng khoán (MSS) đã được UBCKNN đưa vào hoạt động. Mục tiêu của Hệ thống MSS trong giai đoạn đầu là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ về thông tin, dữ liệu giao dịch do các SGDCK, TTLKCK và các đơn vị liên quan cung cấp để phục vụ cho công tác quản lý và giám sát TTCK tại UBCKNN. Hệ thống MSS được đưa vào hoạt động đã hỗ trợ tích cực và có hiệu quả trong công tác chuyên môn của Vụ Giám sát, đặc biệt đã rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu. Dữ liệu do các SGDCK và TTLKCK cung cấp được xử lý và đưa vào hệ thống một cách tự động, tạo nên một hệ thống cơ sở dữ liệu toàn diện về thông tin, trong đó dữ liệu giao dịch từ SGDCK và TTLKCK tương đối đầy đủ. Nhờ Hệ thống MSS, cán bộ giám sát có thể tra cứu và trích xuất các dữ liệu đầu vào một cách có hệ thống, thống kê giao dịch theo nhiều tiêu chí để có thể đánh giá và phát hiện các giao dịch có dấu hiệu bất thường, xem xét các cảnh báo giao dịch bất thường đối với các cổ phiếu niêm yết trên TTCK…

Với sự hỗ trợ của Hệ thống MSS, cán bộ giám sát có được các thông tin, dữ liệu phục vụ cho công tác giám sát giao dịch một cách kịp thời, chính xác để xử lý các giao dịch có dấu hiệu bất thường, từ đó có thể phát hiện, ngăn ngừa và xử lý các giao dịch có dấu hiệu thao túng giá chứng khoán, các giao dịch nội gián, các vi phạm về chế độ CBTT… nhằm tăng cường bảo vệ nhà đầu tư và nâng cao tính minh bạch, công bằng của TTCK.

    - Thứ 3, kiên quyết xử lý hành vi vi phạm theo Thông tư số 13:

    Kết quả giám sát giao dịch có thể được chia thành 2 mảng hoạt động chính là giám sát giao dịch định kỳ và giám sát giao dịch bất thường:

Đối với công tác giám sát giao dịch định kỳ: Thông qua dữ liệu giao dịch chứng khoán hàng ngày và các báo cáo do SGDCK, TTLKCK định kỳ thực hiện, UBCKNN đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị này trong việc phát hiện các dấu hiệu giao dịch bất thường cũng như các vi phạm liên quan đến giao dịch chứng khoán của thành viên. Đa phần các vi phạm phát hiện được là vi phạm CBTT của cổ đông lớn, cổ đông nội bộ và người có liên quan khi thực hiện giao dịch. UBCKNN đã có hình thức xử lý là nhắc nhở hoặc ra quyết định xử phạt đối với các trường hợp vi phạm quy định về CBTT liên quan đến hoạt động giao dịch chứng khoán.

Đối với công tác giám sát giao dịch bất thường: Liên quan đến việc ngăn chặn các hành vi giao dịch nội gián, thao túng giá trên TTCK, UBCKNN đã tiến hành kiểm tra các giao dịch chứng khoán có dấu hiệu bất thường tại một số công ty chứng khoán và tổ chức niêm yết.

    Những kết quả nêu trên bước đầu thể hiện rõ thông điệp của cơ quan quản lý trong việc kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm trong giao dịch chứng khoán, các thành viên thị trường và nhà đầu tư vì thế sẽ tự mình nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, ngăn ngừa được hành vi vi phạm.

  

    Không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát trong thời gian tới

Với mục tiêu không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, đảm bảo giám sát một cách có hệ thống, hiệu quả đối với toàn bộ thị trường, trong thời gian tới, UBCKNN đề ra một số phương hướng, nhiệm vụ công tác trọng tâm về giám sát giao dịch trong thời gian tới như sau:

Một là, tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động giám sát để đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định điều chỉnh hoạt động giám sát giao dịch nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý hoạt động của TTCK theo từng giai đoạn phát triển của thị trường. Đặc biệt chú trọng vào việc phân định trách nhiệm trong thực hiện và phối hợp thực hiện giám sát giao dịch nhằm nâng cao chất lượng và tiến độ của công tác này, đồng thời đề xuất hình thức xử phạt phù hợp đối với các hành vi vi phạm nhằm tăng hiệu quả “răn đe, ngăn ngừa hành vi vi phạm” của pháp luật.

Hai là, hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin, xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống các phần mềm giám sát tự động phục vụ cho công tác giám sát, có thể cảnh báo sớm, tự động phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ đối với hoạt động làm giá, thao túng trên thị trường. Hệ thống công nghệ sẽ từng bước được trang bị một cách đồng bộ, hiện đại hóa tối đa nhằm giảm thiểu các thao tác thủ công, nhanh chóng phát hiện các dấu hiệu bất thường và hành vi vi phạm, tiến tới xây dựng một hệ thống giám sát giao dịch tự động theo kịp thông lệ quốc tế.

Ba là, nâng cao năng lực cán bộ giám sát các cấp. Yêu cầu của công tác giám sát giao dịch đòi hỏi cán bộ giám sát phải có các kỹ năng chuyên môn về phân tích, xử lý dữ liệu, tiếp xúc với các đối tượng giám sát thuộc nhiều thành phần khác nhau, các kỹ năng này không thể có được nếu không được đào tạo, bồi dưỡng.

Do vậy, ngoài việc duy trì các khóa học, chương trình đào tạo có hiệu quả, chất lượng liên quan đến công tác giám sát ở cả trong và ngoài nước, làm việc trực tiếp với các chuyên gia nước ngoài, cần phải nâng cao trình độ kiến thức của cán bộ giám sát khi tiếp xúc, làm việc với đối tượng giám sát, đảm bảo đội ngũ cán bộ giám sát không những có trình độ chuyên môn mà còn có kinh nghiệm thực tiễn khi triển khai công việc, có ngoại ngữ để có thể tiếp cận với kiến thức về giám sát TTCK của các thị trường đi trước.

Để thực hiện tốt các mục tiêu đề ra, bên cạnh nỗ lực lớn của cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức vận hành thị trường, nhận thức và sự đóng góp có hiệu quả từ chính những thành viên tham gia trên TTCK mang ý nghĩa tích cực trong việc góp phần đảm bảo thị trường hoạt động trật tự, an toàn, minh bạch; đồng thời mở rộng phạm vi, tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát thị trường nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người đầu tư.

Các tin khác