Skip to content
ssc.gov.vn
Hoạt động kỷ niệm
20 năm- nền tảng hạ tầng công nghệ thông tin của thị trường chứng khoán ngày càng hoàn thiện
20/07/2020

Ngay từ ngày đầu Thị trường chứng khoán Việt Nam đi vào hoạt động, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) - với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán, đã nhận thức được vai trò quan trọng của ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực chứng khoán. 20 năm hoạt động của Thị trường cũng là 20 năm xây dựng và nỗ lực triển khai đồng bộ các ứng dụng, hạ tầng công nghệ thông tin của cả thị trường với mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu quả vận hành cũng như góp phần tạo dựng thị trường công khai, minh bạch.

Từ 12/2008 phương thức giao dịch chứng khoán trực tuyến được chính thức áp dụng, cho tới nay 99% nhà đầu tư đều đã sử dụng phương thức giao dịch trực tuyến. TTCK Việt Nam đang dần hiện thực hóa mục tiêu đạt tỷ lệ 3% dân số có tài khoản chứng khoán vào năm 2020 và 5% vào năm 2025 (tức khoảng 5 triệu tài khoản) theo Ðề án cơ cấu lại thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm mà Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Tính đến đầu tháng 6/2020, toàn thị trường đã có hơn 2,49 triệu tài khoản được mở. Với số lượng tài khoản lớn như vậy, công nghệ chính là “thỏi nam châm” để các CTCK thu hút khách hàng và cũng chính là giải pháp cốt lõi để phục vụ được lượng khách hàng tăng mạnh một cách thông minh và hiệu quả hơn.

D:\DATA ANH KY NIEM 20 NAM\Anh tong  hop Ky yeu 20 nam (2016)\ANH GOC KY YEU 20 NAM-1\4.4-Khai truong HT gd thu nghiem 1998.jpg

Để quản lý công tác giao dịch chứng khoán trực tuyến ngay từ những ngày đầu khi thị trường chứng khoán đi vào hoạt động Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 50/2009/TT-BTC ngày 16/3/2009 và tiếp theo là Thông tư 87/2013/TT-BTC ngày 28/6/2013 (thay thế Thông tư 50) các quy định pháp lý này đều thực hiện công tác quản lý nhà nước về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán.

Tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công các quản lý nhà nước đối với hoạt động giao dịch chứng khoán trực tuyến, ngày 19/12/2017, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 134/2017/TT-BTC hướng dẫn giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán (thay thế Thông tư 87). Nội dung của Thông tư 134 quy định về nguyên tắc, thủ tục tổ chức giao dịch điện tử trong hoạt động giao dịch chứng khoán trực tuyến, hoạt động công bố thông tin và các hoạt động khác liên quan đến thị trường chứng khoán theo quy định tại Luật Chứng khoán.

Trong những năm qua thị trường đã chứng kiến một cuộc đua công nghệ giữa tất cả các công ty khi liên tục cho ra mắt những sản phẩm, dịch vụ mới có ứng dụng công nghệ hướng đến mọi lớp nhà đầu tư. Những dịch vụ như mở tài khoản chứng khoán từ xa, giao dịch chứng khoán trực tuyến, hay Robot đầu tư chứng khoán đang dần trở nên phổ biến với những nhà đầu tư chứng khoán tại Việt Nam.

  Về công tác giám sát, điều hành, UBCKNN đã từng bước hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật để triển khai các hệ thống ứng dụng CNTT. Từ một hệ thống hạ tầng CNTT với hầu hết các trang thiết bị cũ, hiệu năng yếu và rất thiếu, hiện nay UBCKNN đã xây dựng một hạ tầng kỹ thuật CNTT hoàn chỉnh và đồng bộ, đáp ứng được nhu cầu khai thác thông tin, hiện đại hóa trong công tác chuyên môn.

D:\DATA ANH KY NIEM 20 NAM\Anh tong  hop Ky yeu 20 nam (2016)\ANH GOC KY YEU 20 NAM-1\11.5-Khai truong MSS-2013.JPG

  Tính đến tháng 06/2020, UBCKNN đã xây dựng và đưa vào sử dụng hiệu quả các hệ thống ứng dụng quy mô lớn và các hệ thống cơ sở dữ liệu cốt lõi, mang tính tích hợp cao của UBCKNN gồm: Hệ thống cổng thông tin điện tử của UBCKNN; Hệ thống công bố thông tin - IDS; Hệ thống giám sát giao dịch trên TTCK - MSS; Hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý Công ty chứng khoán - SCMS; Hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý Công ty quản lý Quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán – FMS... Tất cả các hệ thống này đều có độ sẵn sàng đạt tỷ lệ trên 95%, được đầu tư trang bị ở mức dự phòng nóng nên hầu hết không bị gián đoạn, thời gian hoạt động ổn định. Ngoài ra, UBCKNN còn xây dựng hệ thống cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức 3 đó là trong các hoạt động chào bán, phát hành chứng khoán của công ty đại chúng và các hoạt động của công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán. Hệ thống đưa vào hoạt động và khai thác với mức độ ổn định cao.   

Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang diễn ra nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu, lĩnh vực chứng khoán được dự báo sẽ chịu những tác động nhanh và mạnh. Điều này sẽ làm thay đổi môi trường đầu tư của nhà đầu tư dẫn đến đòi hỏi các công ty chứng khoán sẽ phải thay đổi phương thức tác nghiệp, cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho thị trường. Do đó, cuộc đua đầu tư cho hệ thống hạ tầng công nghệ trong khối công ty chứng khoán sẽ diễn ra gay gắt và khốc liệt hơn. Hiệu quả trong đầu tư cho hệ thống công nghệ mới không chỉ giúp công ty chứng khoán nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút thêm khách hàng, gia tăng thị phần mà còn giảm thiểu rủi ro hoạt động. Trước đây việc mở tài khoản chứng khoán bắt buộc phải thực hiện theo phương thức trực tiếp. Nhưng nay, đơn cử như giai đoạn giãn cách xã hội do Covid lượng tài khoản chứng khoán được mở tới tăng kỷ lục (68.000 tài khoản mở mới trong tháng 3 và 4). Điều đó chứng tỏ các CTCK đã có sự chuẩn bị rất kỹ về mặt công nghệ để đáp ứng với những thay đổi của xã hội.   

Có thể nói tới nay nền tảng hệ thống thông tin của TTCK đã ngày càng hoàn thiện, vai trò của ứng dụng CNTT đã thực sự phát huy và trở thành nhu cầu tất yếu đối với hoạt động của thị trường. Điều đó cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với việc xây dựng và phát triển ứng dụng CNTT của ngành Chứng khoán trong thời gian tới. Ứng dụng CNNT phải góp phần tạo lập môi trường quản lý, điều hành thị trường hiệu quả và tạo dựng một thị trường chứng khoán công khai, minh bạch, đáng tin cậy, phù hợp với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, ngày càng tiếp cận với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế.

Một số kết quả đạt được của công tác ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý thị trường chứng khoán:

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực chứng khoán, UBCKNN đã gặp nhiều khó khăn, tuy nhiên được sự chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Bộ Tài chính, sự ủng hộ của các đơn vị chuyên môn của Bộ với quyết tâm đưa ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao năng lực quản lý giám sát thị trường của UBCKNN. Ban Lãnh đạo Ủy ban cùng tập thể cán bộ Cục CNTT dần tháo gỡ các vướng mắc và triển khai thành công nhiều hệ thống công nghệ thông tin quan trọng để hỗ trợ và nâng cao công tác quản lý nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán. Những thành tựu đạt được trong thời gian vừa qua như sau:

Thứ nhất, xây dựng và hình thành hạ tầng công nghệ hoàn chỉnh, đảm bảo an toàn bảo mật, làm nền tảng cho việc triển khai các ứng dụng cốt lõi toàn ngành. Cụ thể, hạ tầng kỹ thuật trong giai đoạn này đã được xây dựng đồng bộ và hiện đại để đảm bảo tính liên thông giữa các hệ thống, đảm bảo khả năng triển khai các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu có quy mô toàn ngành. Hệ thống máy chủ được bổ sung về số lượng và chất lượng, đảm bảo yêu cầu xử lý dữ liệu tập trung. Trang bị hệ thống máy tính cá nhân đồng bộ, có cấu hình phù hợp, sử dụng các phần mềm thương mại có bản quyền để tăng tính an toàn và bảo mật của hệ thống. Hệ thống mạng diện rộng được hình thành bằng cách kết nối mạng máy tính cục bộ của UBCKNN với mạng diện rộng của Bộ Tài chính, đồng thời kết nối với tất cả các đơn vị của UBCKNN và các đơn vị trong ngành chứng khoán như các Sở Giao dịch Chứng khoán, Trung tâm Lưu ký chứng khoán. Xây dựng và triển khai hệ thống an toàn bảo mật theo tiêu chuẩn cao và đáp ứng các quy định về an toàn bảo mật cho các hệ thống thông tin theo yêu cầu của Bộ Tài chính.

image

Thứ hai, nâng cao năng lực quản lý, giám sát thị trường chứng khoán để bảo vệ nhà đầu tư: Hệ thống giám sát giao dịch chứng khoán (MSS) được triển khai xây dựng, nâng cấp trong giai đoạn này đã chứng minh là một công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động giám sát của UBCKNN nhằm đảm bảo các hoạt động giao dịch trên thị trường chứng khoán tuân thủ các điều khoản của Luật Chứng khoán và quy định khác có liên quan; Tăng cường bảo vệ các nhà đầu tư trên thị trường thông qua khả năng thiết lập các tiêu chí cảnh báo sớm, cũng như thực hiện những tiêu chí cảnh báo theo tin đồn, thông tin bất thường. Hệ thống đã xây dựng được Cơ sở dữ liệu về giám sát giao dịch chứng khoán, bao gồm các dữ liệu giao dịch cổ phiếu của thị trường và báo cáo giám sát định kỳ của hai Sở Giao dịch chứng khoán và Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam từ năm 2008 đến nay và định kỳ thu thập dữ liệu báo cáo giám sát thông tin thị trường trực tuyến định kỳ hàng ngày, hàng tuần và hàng tháng.

Thứ ba, nâng cao tính minh bạch, công bằng của thị trường trong việc tiếp cận thông tin công bố: Hệ thống công bố thông tin dành cho công ty đại chúng (IDS) được xây dựng để cho các công ty đại chúng thực hiện việc báo cáo và công bố thông tin điện tử, thay thế dần cho việc báo cáo bằng văn bản giấy như trước đây. Tính đến nay đã có hơn 1800 công ty đại chúng đăng ký và thực hiện công bố thông tin điện tử qua hệ thống này. Hệ thống IDS cũng đã tiếp nhận trên 80000 báo cáo và công bố thông tin của các công ty đại chúng. Các hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, nhà đầu tư nước ngoài cũng cung cấp module công bố thông tin trên cổng thông tin điện tử của UBCKNN. Thông tin nhanh chóng được xử lý và công bố công khai trên thị trường giúp các đối tượng tham gia thị trường được tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng và công bằng, kịp thời nắm bắt được các thông tin về các doanh nghiệp, đưa ra những quyết định đúng và phù hợp.

Thứ tư, xây dựng hệ thống công nghệ thông tin để quản lý giám sát các thành viên thị trường như: công ty chứng khoán (Hệ thống SCMS); Công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư, ngân hàng lưu ký giám sát, Văn phòng đại diện/Chi nhánh công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt nam (Hệ thống FMS); Người hành nghề chứng khoán (Hệ thống NHNCK), Nhà đầu tư nước ngoài (Hệ thống FIMS). Đến nay đã có 100% các thành viên thị trường tham gia sử dụng các hệ thống công nghệ thông tin để báo cáo và công bố thông tin trên cổng thông tin điện tử UBCKNN với số lượng: 87 công ty chứng khoán, 44 công ty quản lý quỹ, 06 ngân hàng giám sát, 21 văn phòng đại diện công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam. Các hệ thống này đã tạo lập một cơ sở dữ liệu quản lý tập trung về các đối tượng tham gia thị trường từ đó giúp cho UBCKNN khai thác thông tin, thực hiện phân tích, đánh giá và dự báo để phục vụ cho công tác quản lý giám sát của UBCKNN có hiệu quả hơn.

Thứ năm, hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin góp phần cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến: Cổng thông tin điện tử của UBCKNN (địa chỉ: www.ssc.gov.vn) được xây dựng và nâng cấp, đáp ứng là cổng giao tiếp giữa UBCKNN với người dân và doanh nghiệp. Cổng thông tin điện tử kết nối các chương trình ứng dụng để tiếp nhận và công bố các báo cáo điện tử từ công ty đại chúng, công ty chứng khoán, các công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư. Việc cung cấp các dịch vụ công của ngành chứng khoán theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ từ mức độ 3 trở lên đã được triển khai, đã đưa vào hoạt động, khai thác. Các văn bản chính sách của ngành chứng khoán được đăng tải trên cổng thông tin điện tử đạt tỷ lệ 95%. Cổng thông tin điện tử là cầu nối quan trọng giữa cơ quan quản lý là UBCKNN với các doanh nghiệp và người dân thông qua việc cung cấp các chính sách và các thông tin trên thị trường chứng khoán một cách nhanh chóng và chính xác.

image

Trải qua 20 năm cùng phát triển với thị trường chứng khoán, việc ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại trong lĩnh vực chứng khoán nói chung và trong công tác quản lý nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán nói riêng đã liên tục phát triển và đạt được nhiều thành tựu trong công tác hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin. Tuy nhiên trong quá trình xây dựng phát triển đã gặp không ít khó khăn trở ngại xuất phát từ chính những đặc thù của ngành như khó khăn trong đầu tư, xây dựng những hệ thống ứng dụng CNTT và hệ thống CSDL cốt lõi; việc áp dụng CNTT vào công việc của UBCKNN và đối tượng quản lý; hạn chế, khó khăn về nguồn nhân lực và chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác CNTT.

Một số giải pháp hoàn thiện và phát triển ứng dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ công tác quản lý, giám sát thị trường chứng khoán

Thứ nhất, hoàn thiện các quy định pháp lý cho việc quản lý và sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực chứng khoán. Hiện nay, hầu hết các văn bản pháp lý về chuyên môn nghiệp vụ đều thiếu các điều khoản quy định cho công tác quản lý và sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực chứng khoán. Vì vậy, trong quá trình hoàn thiện các quy định có tính pháp lý về chuyên môn nghiệp vụ cần bổ sung các điều khoản quy định cho công tác quản lý và sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực chứng khoán. Ngoài ra, cũng cần bổ sung các chế tài xử phạt đối với một số hành vi không nghiêm túc thực hiện các quy định về sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin để báo cáo và công bố thông tin theo quy định.

Thứ hai, xây dựng một lộ trình cụ thể cho việc tích hợp các hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin của UBCKNN. Từ những hệ thống ứng dụng CNTT và cơ sở dữ liệu đã được hình thành, cần tiếp tục xây dựng và phát triển để hình thành một hệ thống ứng dụng của UBCKNN có quy mô lớn, cốt lõi toàn ngành và mang tính tích hợp cao. Xây dựng và phát triển hệ thống ứng dụng CNTT đáp ứng đầy đủ các yêu cầu quản lý nhà nước về chứng khoán và TTCK, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu đảm bảo cung cấp thông tin dữ liệu cho cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính ngân sách đặt tại Bộ Tài chính để các đơn vị có liên quan thuộc Bộ cho thể khai thác, sử dụng.

Thứ ba, hoàn thiện hạ tầng CNTT và tăng cường các giải pháp an toàn bảo mật đảm bảo phục vụ triển khai, vận hành các hệ thống ứng dụng CNTT lớn và các hệ thống CSDL cốt lõi của UBCKNN theo hướng hiện đại và thống nhất của ngành chứng khoán. Thực hiện ảo hóa một số hệ thống ứng dụng quan trọng nhằm đảm bảo mức độ sẵn sàng, ổn định của hệ thống, tối thiểu thời gian gián đoạn khi sự cố xảy ra. Tăng cường các giải pháp an toàn bảo mật ở mức cơ sở dữ liệu nhằm tăng cường an toàn thông tin trong việc truy suất và kết nối các hệ CSDL của UBCKNN. Tiếp tục duy trì rà soát, nâng cấp và bảo dưỡng thường xuyên hệ thống ATBM. Thực hiện trang bị dự phòng những giải pháp đảm bảo an toàn bảo mật hệ thống CNTT ở mức cao hơn.

Thứ tư, ứng dụng các công nghệ mới để có thể đáp ứng linh hoạt sự thay đổi của các quy trình nghiệp vụ. Đối với giải pháp này khi xây dựng và phát triển các hệ thống công nghệ thông tin cần phải chú trọng khâu khảo sát, phân tích thiết kế hệ thống. Mục tiêu của các khâu này là thực hiện khảo sát các quy trình chuyên môn nghiệp vụ để nắm bắt được yêu cầu của người sử dụng từ đó đưa ra quyết định trong việc phân tích thiết kế hệ thống mới. Hệ thống đó phải đáp ứng được yêu cầu hiện tại của người dùng nhưng cũng dễ dàng đáp ứng được những cập nhật thay đổi khi cần thiết. Đây được coi là một trong những khâu quan trọng và quyết định sự thành công của quá trình triển khai một dự án ứng dụng công nghệ thông tin. Bên cạnh đó, trong quá trình triển khai dự án, việc lựa chọn nhà thầu có chất lượng tốt, am hiểu nghiệp vụ cũng rất quan trọng do việc triển khai một dự án ứng dụng CNTT trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK có nhiều điểm đặc thù riêng của ngành. Vì vậy, ngoài những yêu cầu chung về kiến thức công nghệ, đơn vị triển khai cần phải có kinh nghiệm và sự hiểu biết đối với các nghiệp vụ quản lý và giám sát của cơ quan quản lý TTCK cũng như các quy định pháp luật về TTCK.

Thứ năm, hiện đại hóa công tác chỉ đạo điều hành và thực hiện cải cách thủ tục hành chính. Mọi trao đổi thông tin nội bộ của cán bộ UBCKNN có thể thực hiện thông qua mạng máy tính. Hiện đại hóa công tác quản lý nội bộ ngành như tiếp tục duy trì, tiếp nhận và triển khai toàn UBCKNN các ứng dụng dùng chung của ngành Tài chính về quản lý tài chính, quản lý nhân sự, quản lý tài sản. Thực hiện cải cách thủ tục hành chính giữa UBCKNN với người dân và doanh nghiệp, đảm bảo việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến phục vụ người dân và doanh nghiệp dần dần nâng cấp lên mức độ 4.

Cuối cùng, tăng cường công tác đào tạo và tuyển dụng nhân sự công nghệ thông tin của UBCKNN. Hiện nay, đội ngũ cán bộ tin học thực hiện công tác quản lý nhà nước về công nghệ thông tin của ngành Chứng khoán còn thiếu nên khó đáp ứng được yêu cầu phát triển công nghệ thông tin của UBCKNN. Vì vậy, trong thời gian tới, cần tập trung nâng cao về số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về công nghệ thông tin của UBCKNN. Xây dựng chính sách khác biệt về việc đào tạo toàn diện về kiến thức CNTT chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ hoạt động CNTT trong lĩnh vực chứng khoán để bảo đảm có đội ngũ cán bộ tin học có đủ trình độ nắm bắt, đánh giá và triển khai các công nghệ tiên tiến, có khả năng tiếp quản và vận hành các ứng dụng CNTT, có kỹ năng duy trì các hệ thống đồng thời có khả năng phát triển các ứng dụng.

UBCKNN

Các tin khác