Skip to content
Ủy ban chứng khoán nhà nước
Công tác thông tin tuyên truyền của Tạp chí Chứng khoán: góp phần thúc đẩy ngành chứng khoán phát triển
Đăng ngày:  24/11/2021

4.

Công tác thông tin tuyên truyền về chứng khoán và TTCK luôn được quan tâm chú trọng

Thị trường chứng khoán (TTCK) được coi là thị trường của niềm tin và rất nhạy cảm với thông tin, nhất là các thông tin trên báo chí truyền thông. Vì thế, có thể nói thông tin là nguồn mạch quan trọng nhất, là yếu tố cốt lõi quyết định sự phát triển của bất kỳ TTCK nào trên thế giới.

Tại Việt Nam, việc xây dựng và phát triển ngành Chứng khoán có đặc thù riêng, đó là thành lập cơ quan quản lý thị trường trước (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - UBCKNN) (vào tháng 11/1996)1, sau đó mới xây dựng và đưa TTCK đi vào hoạt động (tháng 7/2000). Điều này rất khác với các TTCK khác trên thế giới, đó là TTCK đã được hình thành và phát triển một thời gian dài rồi sau đó mới thành lập cơ quan quản lý TTCK. Việc Đảng và Nhà nước ta quyết tâm xây dựng, khai mở và phát triển TTCK nhằm phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời cũng thể hiện tầm nhìn chiến lược của Bộ Chính trị và Chính phủ về vị trí và vai trò quan trọng của TTCK trong phát triển nền kinh tế. Để chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho sự ra đời của ngành Chứng khoán Việt Nam thì công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến kiến thức về chứng khoán và TTCK cho đông đảo công chúng giữ vai trò quan trọng và phải luôn đi trước một bước. Đây cũng là một trong những nội dung trọng tâm được Đảng và Nhà nước quan tâm chú trọng. Tại Nghị định số 48/1998/NĐ-CP ngày 11/7/1998 của Chính phủ về chứng khoán và TTCK - văn bản quy phạm pháp luật có giá trị pháp lý cao nhất điều chỉnh trực tiếp cho hoạt động của TTCK Việt Nam thời kỳ đầu đã quy định rõ: “Đào tạo nghiệp vụ, tuyên truyền phổ biến kiến thức về chứng khoán và TTCK” (khoản 5 Điều 76). Trong chính sách phát triển TTCK, nội dung “tuyên truyền, phổ biến kiến thức về chứng khoán và TTCK” cũng đã được quy định tại khoản 3, Điều 5 Luật Chứng khoán 2006 và khoản 3, Điều 6 Luật Chứng khoán 2019. Trong Chiến lược phát triển TTCK giai đoạn 2011 - 2020 theo Quyết định số 252/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, “Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến kiến thức chứng khoán cho công chúng” (điểm h khoản 3 Điều 1 Quyết định số 252/QĐ-TTg) được xác định là một trong những giải pháp hỗ trợ và thúc đẩy thị trường phát triển. Như vậy, có thể nói trong suốt chiều dài 25 năm hình thành và phát triển của ngành Chứng khoán thì công tác thông tin, tuyên truyền về chứng khoán và TTCK luôn được Đảng, Nhà nước và cơ quan quản lý TTCK (UBCKNN) quan tâm đề cao bởi báo chí, truyền thông không chỉ là một công cụ hữu hiệu để chuẩn bị cho sự khai mở và thực hiện các giải pháp phát triển TTCK của cơ quan quản lý, mà thông qua báo chí, truyền thông còn giúp cho người dân, doanh nghiệp biết về chứng khoán và TTCK, về sự hiện diện của một ngành hoàn toàn mới mẻ này, đồng thời cũng giúp cho bản thân những người đang công tác trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán có thêm thông tin chuyên sâu để hiểu rõ hơn về thể chế bậc cao này của nền kinh tế thị trường.

Cũng cần phải nói thêm rằng, có một thực tế đã tồn tại từ lâu trong hoạt động báo chí thế giới, đó là khi thị trường chứng khoán (TTCK) được thiết lập ở một quốc gia thì kéo theo đó sẽ là sự ra đời và phát triển của những tờ báo chuyên sâu về chứng khoán hoặc các chuyên trang, chuyên mục về chứng khoán và TTCK nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng của công chúng đầu tư về thị trường nóng bỏng và nhiều xúc cảm này.

Tại Việt Nam, đó cũng không phải là ngoại lệ bởi ngay trước và sau thời điểm khai mở một ngành mới - ngành Chứng khoán, nhiều tòa soạn báo, nhất là các báo về kinh tế, tài chính đã mở các chuyên trang, chuyên mục riêng thông tin tuyên truyền về chứng khoán và TTCK để chuẩn bị đón trước sự kiện đặc biệt này, đồng thời để thông tin thường xuyên liên tục về TTCK khi thị trường này đi vào hoạt động.

Riêng đối với cơ quan quản lý TTCK là UBCKNN, ý thức được tầm quan trọng của công tác thông tin tuyên truyền đối với sự hình thành và phát triển của ngành Chứng khoán ở Việt Nam trong bối cảnh chưa mấy ai hiểu về chứng khoán cũng như chưa hình dung được hình dạng của thị trường này như thế nào và vận hành ra sao, nên ngay khi UBCKNN được thành lập, TS. Lê Văn Châu – vị Chủ tịch đầu tiên của UBCKNN đã nghĩ ngay đến việc xây dựng một tờ Tạp chí của ngành Chứng khoán nhằm thông tin tuyên truyền về chứng khoán và TTCK, hỗ trợ cơ quan quản lý, hỗ trợ tạo lập TTCK. Và vào ngày 20/8/1997 - ngay đúng ngày khai trương UBCKNN, ấn phẩm báo chí chuyên ngành đầu tiên của UBCKNN đã ra mắt độc giả - đó là tờ tạp chí với tên gọi “Chứng khoán Việt Nam - Vietnam Securities” số đầu tiên (số 0).

Tạp chí Chứng khoán - kênh thông tin tuyên truyền chính thống và bền bỉ của ngành Chứng khoán

Ấn phẩm Tạp chí Chứng khoán số đầu tiên có dung lượng 60 trang bằng hai thứ tiếng Việt và tiếng Anh được in màu trên giấy couche sang trọng với nhiều chuyên mục như Diễn đàn chứng khoán, Hỏi-đáp chứng khoán, Doanh nghiệp với TTCK, Kinh nghiệm quốc tế… Và theo thông lệ, cũng như tất cả các tờ tạp chí của các bộ, ngành trong thời kỳ đầu hình thành và phát triển, bao giờ chức danh Tổng biên tập cũng là một Thứ trưởng hoặc Phó Chủ tịch phụ trách báo chí và thông tin tuyên truyền. TS. Nguyễn Đức Quang, lúc bấy giờ là Phó Chủ tịch UBCKNN (sau này là Chủ tịch UBCKNN) đã đảm nhận trọng trách là vị Tổng Biên tập đầu tiên của Tạp chí Chứng khoán.

Sau số 0, Tạp chí Chứng khoán hai số tiếp theo (số 1 và 2) được xuất bản hai tháng 1 số vào tháng 11/1997 và tháng 2/1998. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, đến tháng 6/1998, Tạp chí Chứng khoán số 3 mới được xuất bản. Và cũng kể từ số 3, những ấn phẩm Tạp chí Chứng khoán đều đặn được xuất bản 2 tháng 1 số và rồi khoảng thời gian giữa các kỳ xuất bản được rút ngắn xuống còn 1 tháng 1 số. Đồng thời, dấu ấn của một tờ Tạp chí chuyên ngành mới với phong cách hiện đại đã chính thức được định hình với việc bổ sung thêm sắc vàng trên măng-séc2.

Nhiệm vụ đặt ra cho các cán bộ, chuyên viên đảm trách công tác thông tin, tuyên truyền của Tạp chí Chứng khoán trong suốt những năm đầu hoạt động là làm thế nào để thông qua từng mẩu tin, từng bài báo, từng trang số liệu, biểu đồ… để có thể chuyển tải đến cho độc giả cũng là những người lần đầu tiên tiếp cận với lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ này một cách dễ hiểu nhất, đơn giản nhất và gần gũi nhất về những khái niệm, thuật ngữ chuyên sâu về chứng khoán và TTCK. Mặt khác, thông qua mỗi số Tạp chí Chứng khoán, quan điểm chỉ đạo, định hướng điều hành của cơ quan quản lý cũng như cơ chế, chính sách phát triển TTCK đều được truyền tải kịp thời đến độc giả là các doanh nghiệp, thành viên thị trường và nhà đầu tư qua các bài viết, bài phỏng vấn, trao đổi với các vị lãnh đạo các Bộ, ngành và các bài phân tích, nhận định của chuyên gia với các góc nhìn đa chiều và những lập luận, phân tích sâu sắc. Đây cũng chính là kênh thông tin tuyên truyền bền bỉ nhất với các thông tin chính xác và chính thống nhất của UBCKNN qua mỗi kỳ xuất bản các ấn phẩm Tạp chí Chứng khoán.

Theo thời gian, chất lượng nội dung các ấn phẩm Tạp chí Chứng khoán không ngừng được nâng cao, hình thức trình bày cũng từng bước được cải tiến nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của độc giả cũng như phù hợp với xu hướng phát triển của báo chí hiện đại. Bên cạnh việc vẫn đảm bảo duy trì một số chuyên mục chính như Diễn đàn Chứng khoán, Toàn cảnh - Sự kiện, Hỏi đáp Chứng khoán…, thì những năm gần đây, Tạp chí Chứng khoán đã mở thêm một số chuyên mục mới, cải tiến các trang số liệu bảng biểu thị trường, đặc biệt là tổ chức nội dung mỗi số Tạp chí theo hướng chuyên đề chuyên sâu về chứng khoán và TTCK nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của độc giả.

Nếu như mục tiêu ban đầu của tờ Tạp chí Chứng khoán là nghiên cứu, trao đổi, phổ biến kiến thức về chứng khoán và kinh nghiệm quốc tế về vận hành TTCK cho các cán bộ trong ngành Chứng khoán cũng như các nhà đầu tư, bạn đọc và công chúng quan tâm đến lĩnh vực chứng khoán trong bối cảnh TTCK ở Việt Nam chưa ra đời thì đến khi TTCK Việt Nam đã đi vào hoạt động nhưng đang còn sơ khai, nhà đầu tư chưa có nhiều hiểu biết về TTCK và thường đầu tư dựa trên cảm tính, theo tâm lý đám đông, chưa đầu tư theo giá trị và thường bị ảnh hưởng mạnh bởi tin đồn thì mục tiêu hướng tới trong công tác thông tin tuyên truyền của UBCKNN nói chung và Tạp chí Chứng khoán nói riêng trong giai đoạn này là nâng cao vai trò giáo dục, định hướng, phổ biến kiến thức, tạo dựng niềm tin đối với công chúng đầu tư. Và giờ đây, khi TTCK Việt Nam đã phát triển trên một nền tảng ổn định và vững chắc hơn, kiến thức cũng như tâm lý của nhà đầu tư đã được nâng cao hơn so với giai đoạn đầu của quá trình phát triển TTCK thì nội dung của các ấn phẩm Tạp chí Chứng khoán cũng không ngừng được đổi mới theo hướng triển khai nội dung từng số Tạp chí theo hướng chuyên đề chuyên sâu, tập trung thông tin tuyên truyền về chủ trương, định hướng phát triển bền vững TTCK, về các văn bản mới, cơ chế, chính sách mới liên quan đến lĩnh vực chứng khoán, về các sản phẩm mới, nghiệp vụ mới, và về các vấn đề nóng, mới trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán đang được nhiều độc giả quan tâm, đồng thời gia tăng nhiều bài nghiên cứu học thuật và kinh nghiệm quốc tế nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe và có chọn lọc của độc giả. Có thể kể đến một số chuyên đề chuyên sâu đã được Tạp chí Chứng khoán triển khai thành công trong thời gian qua như chuyên đề tuyên truyền về Luật Chứng khoán (sửa đổi) 2019, về Nghị định hướng dẫn Luật Chứng khoán, về các Nghị định, Thông tư hướng dẫn liên quan đến chứng khoán và TTCK, về các sản phẩm chứng khoán mới, và gần đây nhất là các chuyên đề chuyên sâu tuyên truyền về các mảng nội dung trong Dự thảo Chiến lược phát triển TTCK giai đoạn 2021 - 2030... Cùng với việc triển khai các chuyên đề chuyên sâu trên mỗi số Tạp chí, Tạp chí Chứng khoán vẫn duy trì đều đặn các tuyến tin, bài nhằm thông tin đều đặn, thường xuyên, liên tục về tình hình diễn biến giao dịch của các mảng thị trường (giao dịch cổ phiếu, trái phiếu, phái sinh…) qua các tin, bài viết, các trang bảng biểu số liệu tổng hợp thị trường trong nước và TTCK quốc tế.

Với vai trò là cơ quan thông tin lý luận của UBCKNN, Tạp chí Chứng khoán đã luôn hoàn thành sứ mệnh chính trị của mình và trở thành cánh tay nối dài của cơ quan quản lý TTCK thông qua việc cung cấp và truyền tải những thông tin chính thống, chính thức và chính xác về sự chỉ đạo, định hướng, về chủ trương, chính sách phát triển TTCK cũng như phản ánh tình hình hoạt động giao dịch trên các mảng thị trường đến cho đông đảo công chúng. Trong các giai đoạn TTCK phát triển nóng như giai đoạn 2007 - 2008, Tạp chí Chứng khoán đã nhanh chóng chuyển tải thông điệp của cơ quan quản lý TTCK thông qua việc đăng tải nhiều tin, bài mang tính chất khuyến cáo, cảnh báo nhà đầu tư. Trong những giai đoạn TTCK sụt giảm sâu hoặc biến động mạnh do ảnh hưởng bởi các thông tin về dịch bệnh COVID-19 trong thời gian gần đây, một lần nữa, Tạp chí Chứng khoán lại kề vai sát cánh cùng chung sức chung lòng với cơ quan quản lý TTCK trong việc đăng tải nhiều tin, bài viết, bài trả lời phỏng vấn của Lãnh đạo UBCKNN nhằm góp phần trấn an dư luận, ổn định tâm lý nhà đầu tư, đảm bảo TTCK vận hành ổn định, thông suốt.

Mặt khác, Tạp chí Chứng khoán còn trở thành cầu nối giữa cơ quan quản lý TTCK (UBCKNN) với các doanh nghiệp và thành viên thị trường. Thông qua các ấn phẩm Tạp chí Chứng khoán được xuất bản, những ý kiến đóng góp, đề xuất, phản hồi của doanh nghiệp, thành viên thị trường và nhà đầu tư đối với các văn bản, cơ chế, chính sách về chứng khoán và TTCK đã góp phần giúp cơ quan hoạch định chính sách có những điều chỉnh kịp thời để các văn bản pháp lý ngày một hoàn thiện hơn, vừa phù hợp với điều kiện thực tiễn, vừa đồng bộ với các văn bản hiện hành, đồng thời đáp ứng yêu cầu mới của quá trình hội nhập.

Có thể nói, sau chặng đường gần 25 năm hình thành và phát triển với gần 280 kỳ xuất bản, cho đến nay, Tạp chí Chứng khoán vẫn duy trì được bản sắc riêng và vẫn được đánh giá là ấn phẩm có chất lượng tốt trong làng báo Việt Nam.

Cùng với việc duy trì đều đặn việc xuất bản ấn phẩm Tạp chí Chứng khoán bản giấy, được sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo UBCKNN đối với công tác thông tin tuyên truyền của Ngành, cùng với sự hỗ trợ kỹ thuật của Cục Công nghệ thông tin, kể từ tháng 02/2019, Tạp chí Chứng khoán đã đưa vào vận hành Trang thông tin điện tử tổng hợp tại địa chỉ tapchichungkhoan.vn tapchichungkhoanvietnam.vn nhằm phục vụ nhu cầu thông tin nhanh chóng, đa dạng và kịp thời của độc giả, đồng thời phù hợp với xu thế phát triển của báo chí hiện đại trong bối cảnh thông tin ngày nay được toàn cầu hóa và có sức lan tỏa nhanh chóng, rộng rãi với sự hỗ trợ và ứng dụng của công nghệ điện tử hiện đại.

image

Tạp chí Chứng khoán khai trương Trang thông tin điện tử tổng hợp (năm 2019)

Trang thông tin điện tử tổng hợp của Tạp chí Chứng khoán có giao diện được thiết kế đơn giản nhưng không kém phần hiện đại với hai tông màu chủ đạo là xanh và trắng với nhiều chuyên mục như Tin tức - Sự kiện, Chứng khoán, Chính sách mới, Nghiên cứu - Trao đổi... Cho đến nay, Trang thông tin điện tử tổng hợp của Tạp chí Chứng khoán đã đăng tải được hơn 9.000 tin, bài về chứng khoán, tài chính, kinh tế, ngân hàng, các thông tin phản ánh hoạt động quản lý, điều hành, giám sát TTCK của cơ quan quản lý, phản ánh diễn biến thị trường, tình hình hoạt động của doanh nghiệp, tổ chức niêm yết dưới nhiều góc độ khác nhau và đến từ nhiều nguồn khác nhau… rất đa dạng, phong phú. Việc Trang thông tin điện tử tổng hợp của Tạp chí Chứng khoán được đưa vào vận hành đã góp phần gia tăng hàm lượng thông tin đa dạng, nhiều chiều đến cho độc giả cũng như tăng cường hoạt động thông tin tuyên truyền về chứng khoán và TTCK của cơ quan quản lý TTCK.

Tuy nhiên, là cơ quan thông tin tuyên truyền của UBCKNN – cơ quan quản lý TTCK, tập thể lãnh đạo và phóng viên Tạp chí Chứng khoán luôn ý thức được rằng, trong bối cảnh TTCK không ngừng chuyển động và có những bước phát triển nhanh chóng, đồng thời xu thế báo chí hiện đại phát triển mạnh mẽ với việc ứng dụng công nghệ truyền thông tiên tiến, và trước nhu cầu thông tin ngày càng cao và càng khắt khe của bạn đọc, cũng như trước áp lực luôn phải đổi mới công nghệ truyền thông thông tin khi các trang mạng xã hội phát triển như vũ bão đang lấn át báo chí truyền thông chính thống… thì báo chí truyền thông, nhất là những tờ báo, tạp chí chuyên ngành hẹp như Tạp chí Chứng khoán, càng cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa để không ngừng phát triển nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng có và không bị lùi lại phía sau. Với nhiệm vụ là “đưa tiếng nói của người quản lý đến thị trường”, đồng thời, tôn chỉ trong hoạt động báo chí của Tạp chí Chứng khoán luôn đặt mục tiêu tuyên truyền pháp luật, chính sách, quan điểm, định hướng của cơ quan quản lý về TTCK là phương châm hành động cao nhất, chứ không phải là lợi nhuận thương mại nên Tạp chí Chứng khoán không có nhiều dư địa để lấn sân sang các lĩnh vực khác như các tờ báo, tạp chí khác. Bên cạnh đó, đội ngũ nhà báo, phóng viên - những người trực tiếp làm nên linh hồn và bản sắc cho tờ Tạp chí vẫn còn chưa được phát triển đúng mức. Trong nhiều năm, Tạp chí chỉ có duy nhất 1 phóng viên, cho đến thời điểm hiện nay, đội ngũ phóng viên đã có tổng cộng 5 người trực tiếp đảm trách trên 10 chuyên mục thường kỳ với 60 trang nội dung của ấn phẩm Tạp chí Chứng khoán bản giấy cũng như tổng hợp và đăng tải tin, bài lên Trang thông tin điện tử tổng hợp của Tạp chí Chứng khoán. Ngoài ra, áp lực về thị phần phát hành cũng như doanh thu từ hoạt động quảng cáo ngày càng bị thu hẹp, nhất là trong bối cảnh các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 trong thời gian gần đây cũng tạo thêm nhiều áp lực đối với các tờ báo, tạp chí nói chung và với Tạp chí Chứng khoán nói riêng.

Dẫu vậy, vẫn luôn tin rằng, báo chí truyền thông vẫn tiếp tục nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và lãnh đạo các cấp, ngành có thẩm quyền để tiếp tục duy trì hoạt động, không ngừng đổi mới và phát triển. Riêng với Tạp chí Chứng khoán, hy vọng rằng, trong một tương lai gần, khi điều kiện cho phép, Trang thông tin điện tử tổng hợp của Tạp chí Chứng khoán sẽ được nâng tầm lên thành ấn phẩm tạp chí chứng khoán điện tử, để cùng với ấn phẩm Tạp chí Chứng khoán bản giấy, sẽ góp phần đẩy mạnh hơn nữa hoạt động thông tin tuyên truyền của UBCKNN, trở thành chất xúc tác quan trọng thúc đẩy TTCK phát triển bền vững, góp phần vào sự thành công chung của toàn ngành Chứng khoán./.

TCCK

1 Tại Điều 1 Nghị định số 75/CP ngày 28/11/1996 của Chính phủ về việc thành lập UBCKNN quy định: “Thành lập UBCKNN là cơ quan thuộc Chính phủ thực hiện chức năng tổ chức và quản lý nhà nước về chứng khoán và TTCK”.

2 Măng-séc Tạp chí Chứng khoán số 1 và 2 có 3 gam màu chủ đạo là trắng, đỏ và đen.