Skip to content
ssc.gov.vn
Kỷ niệm 25 năm ngày truyền thống ngành Chứng khoán
Lộ trình phát triển thị trường chứng khoán cần hướng tới mục tiêu dài hạn hơn
277
15/11/2021

Cùng với sự lớn mạnh của ngành Chứng khoán, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam cũng đã “thay da đổi thịt” khi có tới hàng chục doanh nghiệp niêm yết (DNNY) trên TTCK vươn mình phát triển mạnh mẽ đạt mức vốn hóa vượt mốc 1 tỷ USD. Với nhiều năm công tác trong lĩnh vực chứng khoán, ông Lê Mạnh Hùng - Giám đốc Công ty Chứng khoán Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (VCBS) đã cho rằng, để TTCK Việt Nam lớn mạnh hơn nữa, ngành Chứng khoán cần tích cực triển khai lộ trình phát triển TTCK hướng tới mục tiêu dài hạn hơn, đó là nâng hạng thị trường Việt Nam lên thị trường mới nổi. Trong bối cảnh dịch bệnh và nguồn lực còn nhiều hạn chế như hiện nay, chúng ta vẫn cần tạo dư địa phát triển cho TTCK Việt Nam về lâu dài.

Thưa ông, là một chuyên gia lâu năm hoạt động trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng - chứng khoán, ông nhìn nhận như thế nào về sự đổi thay của TTCK Việt Nam trong sự phát triển chung của ngành Chứng khoán Việt Nam?

Kể từ phiên giao dịch đầu tiên vào ngày 28/7/2000, TTCK Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc sau hơn 21 năm hình thành và phát triển. Từ hai doanh nghiệp niêm yết đầu tiên, số lượng cổ phiếu và chứng chỉ quỹ trên 2 sàn niêm yết và trên sàn UPCoM tính tới cuối tháng 10/2021 đã đạt hơn 1.700 mã chứng khoán. Tổng giá trị cổ phiếu niêm yết cũng đã tăng từ mức khiêm tốn chỉ 270 tỷ đồng lên tới hơn 7,5 triệu tỷ đồng tính đến cuối tháng 10/2021 - tương đương hơn 120% GDP của Việt Nam năm 2020. Đó là chưa kể đến việc, TTCK Việt Nam đã đưa vào giao dịch chính thức một số sản phẩm phái sinh mới (như chứng quyền có đảm bảo (CW), hợp đồng tương lai (HĐTL) chỉ số, HĐTL trái phiếu chính phủ -TPCP…) bên cạnh các sản phẩm truyền thống là cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, TPCP…

Xét trong giai đoạn 2000 - 2019, số lượng tài khoản của nhà đầu tư ghi nhận mức tăng gần 800 lần so với năm 2000, trong đó giai đoạn 2006 - 2007 chỉ ghi nhận số lượng tài khoản tăng trưởng đột biến gấp hơn 11 lần từ 31.316 tài khoản lên 349.402 tài khoản. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2020 - 2021, chúng ta lại bất ngờ chứng kiến thêm một làn sóng vô cùng lớn của các nhà đầu tư mới (“nhà đầu tư F0”) tham gia đầu tư trên TTCK Việt Nam, đưa số lượng tài khoản chứng khoán tăng thêm hơn 1,35 triệu tài khoản và đạt hơn 3,73 triệu tài khoản (tính đến cuối tháng 10/2021).

Và cuối cùng, với nhiều năm công tác trong lĩnh vực chứng khoán, tôi đã được chứng kiến “sự thay da đổi thịt” của TTCK Việt Nam đó là sự vươn mình phát triển mạnh mẽ của hàng chục doanh nghiệp đạt mức vốn hóa vượt qua mốc 01 tỷ USD như: Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank), Tập đoàn Vingroup, Công ty cổ phần (CTCP) Vinhomes, CTCP Tập đoàn Hòa Phát, CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk), Tổng Công ty Khí Việt Nam - CTCP (PV Gas)...

Ông đánh giá thế nào về vai trò của UBCKNN với nhiệm vụ hoàn thiện cơ sở hạ tầng, chính sách và tạo điều kiện thuận lợi cho các bên tham gia, quyết định sự hoạt động suôn sẻ và thành công của TTCK Việt Nam trong hơn 21 năm qua?

Theo tôi, UBCKNN đã có những đóng góp vô cùng quan trọng vào những thành tựu mà TTCK Việt Nam đã đạt được trong thời gian qua, đặc biệt là trong việc đảm bảo sự phát triển thuận lợi và lành mạnh của TTCK để đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế Việt Nam.

Đầu tiên phải kể đến là việc UBCKNN đã liên tục hoàn thiện khung pháp lý để đảm bảo sự phát triển bền vững trong dài hạn của TTCK Việt Nam, cũng như đưa ra nhiều chính sách mang tính điều tiết thị trường tùy theo từng hoàn cảnh cụ thể. Từ khi thành lập thị trường đến nay, chúng ta đã có Luật Chứng khoán đầu tiên năm 2006, sau đó là Luật Chứng khoán sửa đổi, bổ sung năm 2010 và mới đây nhất là Luật Chứng khoán năm 2019, cùng với hệ thống rất lớn các văn bản hướng dẫn thi hành đã cơ bản bảo đảm cho quá trình giao dịch, vận hành và quản lý TTCK thông suốt, an toàn, công bằng, công khai, minh bạch và hiệu quả.

Tiếp đến, với tư cách là đơn vị quản lý chuyên ngành trong lĩnh vực chứng khoán, UBCKNN cũng đã có giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao tính minh bạch về công bố thông tin (CBTT) trên TTCK. Một mặt, UBCKNN vẫn định kỳ rà soát tình hình tuân thủ các nghĩa vụ của các thành viên thị trường liên quan đến hoạt động CBTT, quản trị công ty (QTCT) cũng như tình hình sử dụng vốn sau các đợt huy động của công ty đại chúng (CTĐC). Mặt khác, UBCKNN cũng đã thực hiện tốt chức năng kiểm tra, giám sát các hành vi vi phạm trên TTCK, với các quyết định xử phạt được ban hành kịp thời và công khai nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

Trong những năm qua, UBCKNN đã không những chỉ thực hiện chức năng quản lý của một cơ quan nhà nước, mà còn đóng vai trò là đầu tàu trong các hoạt động hợp tác, hội nhập và đối ngoại quốc tế về lĩnh vực chứng khoán - trong đó có hoạt động nâng hạng TTCK Việt Nam theo đánh giá của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế như MSCI và FTSE Russell. Kể từ năm 2020, FTSE Russell đã đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi (watch list) chờ xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi loại hai. Cá nhân tôi cho rằng, đây là một bước tiến lớn và nhanh của TTCK Việt Nam chỉ sau hơn 21 năm hình thành và phát triển, và việc được nâng hạng có lẽ chỉ là vấn đề thời gian trong tương lai gần.

Bên cạnh những thành quả đã đạt được, theo ông, đâu là những thách thức đặt ra cho ngành Chứng khoán trong giai đoạn tới? Ông có kiến nghị gì tới cơ quan quản lý trong công tác điều hành chính sách để ngành Chứng khoán tiếp tục kế thừa những thành tích đã đạt được đồng thời vươn xa hơn nữa?

Dịch bệnh COVID-19 đã và vẫn đang bùng phát mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu đã đặt ra nhiều thách thức mới cho ngành Chứng khoán. Một mặt, các chủ thể tham gia TTCK - từ cơ quan quản lý cho đến các DNNY, công ty quản lý quỹ, CTCK và thậm chí là cả nhà đầu tư - cần có phương án dự phòng và sự chuẩn bị nhất định để đảm bảo các hoạt động giao dịch của mình cũng như việc vận hành TTCK ổn định, thông suốt trong trường hợp dịch bệnh xuất hiện những đợt bùng phát mới.

Song song với đó, cần tích cực triển khai lộ trình phát triển TTCK hướng tới mục tiêu dài hạn hơn, đó là nâng hạng thị trường Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Mặt khác, ngay cả trong bối cảnh dịch bệnh và nguồn lực còn nhiều hạn chế, chúng ta vẫn cần tạo dư địa phát triển cho TTCK Việt Nam về lâu dài. Điều này liên quan đến nhiều mặt như tiếp tục cải tiến và hoàn thiện khung pháp lý, đưa vào giao dịch các sản phẩm phái sinh mới, hoàn thiện và đưa vào vận hành chính thức hệ thống giao dịch và cơ sở hạ tầng công nghệ mới đáp ứng được quy mô giao dịch gấp nhiều lần hiện tại…

Dù những thách thức trước mắt là rất cấp thiết và cần được ưu tiên tối đa nguồn lực để đối phó trong giai đoạn này, nhưng tôi cho rằng cơ quản quản lý vẫn cần song song triển khai thực hiện cả những nhiệm vụ dài hạn hơn, đặc biệt là việc đáp ứng các điều kiện của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế để nâng hạng TTCK Việt Nam lên thị trường mới nổi, bởi “trồng cây” càng sớm thì “hái quả” càng sớm. Hơn nữa, từ góc độ của một thành viên thị trường dưới sự giám sát, quản lý của UBCKNN, tôi hy vọng có nhiều cơ hội hơn để các thành viên thị trường có thể đóng góp ý kiến - thậm chí là tham mưu và hỗ trợ - theo yêu cầu của cơ quan quản lý thị trường, hướng tới việc tiếp tục hoàn thiện và phát triển TTCK Việt Nam trong tương lai.

CTCK Vietcombank là một trong 6 CTCK lớn được thành lập trong giai đoạn đầu khi TTCK Việt Nam mới đi vào hoạt động, xin ông chia sẻ những đóng góp của Công ty đối với sự phát triển của ngành Chứng khoán, cũng như kế hoạch phát triển phù hợp với sự lớn mạnh của ngành Chứng khoán trong tương lai?

Là một trong những CTCK đầu tiên trên thị trường, VCBS là đơn vị đầu tiên cung cấp các tiện ích trực tuyến trên TTCK Việt Nam, cụ thể là tiện ích bảng giá trực tuyến (tại website www.vcbs.com.vn) và tiện ích giao dịch chứng khoán qua mạng Internet (VCBS - Cyber Investor). Chúng tôi cũng là CTCK tiên phong trong việc khai mở thị trường trái phiếu (vốn trước đó chỉ là “sân chơi” của các NHTM) với việc bảo lãnh thành công 1.000 tỷ đồng TPCP năm 2002.

 Ngoài ra, VCBS là CTCK đầu tiên thực hiện tư vấn và bảo lãnh phát hành cổ phiếu có cam kết chắc chắn trên TTCK Việt Nam - cho CTCP Xuất nhập khẩu Tổng hợp và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (Imexco) năm 2003. Những năm qua, VCBS đã thực hiện tư vấn và bảo lãnh phát hành thành công cho nhiều thương vụ lớn trên thị trường như: Thương vụ phát hành 9.000 tỷ đồng trái phiếu của Masan Consumer Holdings (MCH) - Công ty con thuộc sở hữu toàn phần của Công ty cổ phần Tập đoàn Masan (2015); thương vụ phát hành 2.550 tỷ đồng trái phiếu được bảo lãnh thanh toán bởi tổ chức danh tiếng Credit Guantee and Investment Facility - Quỹ tín thác của Ngân hàng Phát triển châu Á (2019); tư vấn và bảo lãnh phát hành thành công 2.000 tỷ đồng trái phiếu của CTCP Ô tô Trường Hải - Thaco (2020); đồng bảo lãnh cho thương vụ phát hành 2.000 tỷ đồng trái phiếu của Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam – TKV (2020)…

Ở mảng tư vấn thoái vốn cổ phần nhà nước, VCBS là đại lý đấu giá duy nhất được nhà đầu tư lựa chọn trong thương vụ thoái vốn nhà nước tại Tổng CTCP Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SAB) với tổng giá trị giao dịch thông qua VCBS là khoảng 110.000 tỷ đồng; đại lý đấu giá thành công thương vụ thoái vốn Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (VCG) với tổng giá trị 7.366 tỷ đồng…

Những thành tựu đã đạt được trong những năm qua là minh chứng cho sự quyết tâm và nỗ lực không ngừng vươn lên của tập thể cán bộ nhân viên trong toàn Công ty và cũng là động lực để VCBS phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai. Trong giai đoạn tới, VCBS sẽ tiếp tục chuyển mình thích nghi với điều kiện kinh doanh mới, tập trung nguồn lực đẩy mạnh hoạt động kinh doanh với chiến lược “Lấy Khối Tư vấn tài chính doanh nghiệp là trung tâm”, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng và tập trung vào cung cấp sản phẩm dịch vụ trọn gói theo định hướng trở thành Ngân hàng đầu tư hàng đầu tại Việt Nam. Để thực hiện nhiệm vụ chiến lược này, VCBS ưu tiên phát triển các hoạt động kinh doanh quan trọng như: (i) Hoàn thiện và phát triển hệ thống dịch vụ cho khách hàng tổ chức, định chế và hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp; (ii) Nâng cao chất lượng dịch vụ và triển khai các gói sản phẩm nhằm phục vụ nhu cầu đa dạng của khách hàng bán lẻ; (iii) Tiếp tục đầu tư phát triển và nâng cấp sản phẩm dịch vụ của hệ thống công nghệ giao dịch trực tuyến, từ đó cung cấp cho khách hàng những trải nghiệm giao dịch tiện ích hiện đại, an toàn và bảo mật thông tin. Đồng thời, Công ty cũng sẽ tiếp tục đào tạo, chú trọng nâng cao chất lượng nhân sự cũng như cải thiện hệ thống phúc lợi và môi trường làm việc. VCBS chắc chắn sẽ tiếp tục có những đóng góp tích cực vào sự phát triển của TTCK Việt Nam; luôn cam kết là đối tác đáng tin cậy đối với cộng đồng nhà đầu tư, các doanh nghiệp, tổ chức định chế tài chính trong nước và quốc tế.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Khánh Hạ thực hiện

 

Các bài viết khác: