Skip to content
ssc.gov.vn
Kiến thức chứng khoán
Các điểm mới của Thông tư số 30/2019/TT-BTC
03/10/2019

Ngày 15/03/2019, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 30 (Thông tư số 30/2019/TT-BTC hướng dẫn đăng ký, lưu ký, niêm yết, giao dịch và thanh toán giao dịch công cụ nợ của Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh do ngân hàng chính sách phát hành và trái phiếu chính quyền địa phương), thay thế cho các Thông tư 234 (Thông tư số 234/2012/TT-BTC ngày 28/12/2012 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn quản lý giao dịch trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương) , Thông tư 10 (Thông tư số 10/2017/TT-BTC ngày 06/02/2017 của Bộ trưởng Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 234) và Thông tư 46 (Thông tư số 46/2017/TT-BTC ngày 12/5/2017 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn hoạt động thanh toán giao dịch phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương). Mục đích ra đời và các nội dung mới của Thông tư 30 cụ thể như sau:

1. Mục đích ra đời

Trước khi Luật Quản lý nợ công 2017 được ban hành, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương được điều chỉnh bởi Nghị định 01 (Nghị định số 01//2011/NĐ-CP ngày 05/01/2011 của Chính phủ về phát hành trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương). Dưới Nghị định 01, hoạt động giao dịch và thanh toán giao dịch trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương được hướng dẫn tại 03 thông tư là Thông tư 234, Thông tư 10 và Thông tư 46.

Sau khi Luật Quản lý nợ công 2017 được ban hành, hoạt động giao dịch và thanh toán giao dịch trái phiếu Chính phủ được điều chỉnh theo Nghị định số 95/2018/NĐ-CP ngày 30/6/2018 của Chính phủ quy định về phát hành, đăng ký, lưu ký, niêm yết và giao dịch công cụ nợ của Chính phủ trên thị trường chứng khoán, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh được điều chỉnh theo Nghị định số 91/2018/NĐ-CP ngày 26/6/2018 của Chính phủ về cấp và quản lý bảo lãnh chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương được điều chỉnh theo Nghị định số 93/2018/NĐ-CP ngày 30/6/2018 của Chính phủ quy định về quản lý nợ của chính quyền địa phương. Thông tư 30 được ra đời nhằm triển khai các nội dung đăng ký, lưu ký, niêm yết, giao dịch và thanh toán giao dịch của các Nghị định này, thay thế cho các Thông tư 234, Thông tư 10 và Thông tư 46.

2. Nội dung Thông tư

Thông tư 30 gồm có 5 Chương, 37 Điều. Về cơ bản, Thông tư tiếp tục kế thừa các nội dung phù hợp của các Thông tư trước, đồng thời cập nhật những quy định mới của các Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý nợ công.

a) Phạm vi áp dụng

Các quy định tại Thông tư 234, Thông tư 10 và Thông tư 46 được áp dụng đối với trái phiếu Chính phủ, trái phiếu Chính quyền địa phương và trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh. Tuy nhiên, Nghị định số 91/2018/NĐ-CP đã phân biệt trái phiếu Chính phủ bảo lãnh thành 2 nhóm, một nhóm do ngân hàng chính sách phát hành, các quy định về đăng ký, lưu ký, giao dịch và thanh toán được thực hiện tương tự như đối với trái phiếu Chính phủ, nhóm còn lại là các trái phiếu doanh nghiệp khác, phải tuân thủ theo quy định pháp luật về giao dịch chứng khoán. Do đó, phạm vi áp dụng của Thông tư 30 đã được thu hẹp đối với trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, chỉ áp dụng cho các trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh do ngân hàng chính sách phát hành, thay vì áp dụng đối với tất cả trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh tại các Thông tư trước.

Thông tư 30 hướng dẫn chi tiết hoạt động đăng ký, lưu ký, niêm yết, giao dịch và thanh toán giao dịch các loại công cụ nợ sau:

- Công cụ nợ của Chính phủ (gồm trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Kho bạc, công trái xây dựng Tổ quốc)

- Trái phiếu chính quyền địa phương

- Trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh do ngân hàng chính sách phát hành.

b) Đăng ký, lưu ký, niêm yết công cụ nợ

Thông tư 30 cụ thể hóa các nội dung về đăng ký, lưu ký và niêm yết công cụ nợ được phát hành theo các phương thức khác nhau, đặc biệt bổ sung đối với công cụ nợ phát hành để đảm bảo thanh khoản theo quy định mới tại Điều 20 Nghị định số 95/2018/NĐ-CP:

- Tín phiếu kho bạc phát hành trực tiếp cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được đăng ký, lưu ký tập trung tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (TTLKCK) và niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán (SGDCK) theo đề nghị của NHNN và Kho bạc Nhà nước (KBNN).

- Trái phiếu Chính phủ phát hành để đảm bảo thanh khoản được đăng ký, lưu ký tại TTLKCK, niêm yết tại SGDCK theo đề nghị của KBNN.

- Các loại công cụ nợ khác (bao gồm tín phiếu Kho bạc phát hành theo phương thức đấu thầu, trái phiếu Chính phủ, công trái xây dựng Tổ quốc phát hành theo phương thức đấu thầu, bảo lãnh phát hành, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh do ngân hàng chính sách phát hành và trái phiếu chính quyền địa phương) được đăng ký, lưu ký tập trung tại TTLKCK và niêm yết tại SGDCK theo đề nghị của chủ thể phát hành.

c) Thành viên giao dịch

Thành viên giao dịch tại SGDCK gồm có 02 loại là thành viên giao dịch thông thường (là các công ty chứng khoán được SGDCK chấp thuận) và thành viên giao dịch đặc biệt (là các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng thương mại được SGDCK chấp thuận). Thành viên giao dịch đặc biệt chỉ được phép thực hiện giao dịch công cụ nợ cho chính mình tại SGDCK và thành viên giao dịch thông thường được phép thực hiện nghiệp vụ môi giới và tự doanh công cụ nợ. Về cơ bản, các quy định về thành viên giao dịch tại Thông tư 30 (tiêu chuẩn làm thành viên giao dịch, quyền, nghĩa vụ và hình thức kỷ luật,...) được kế thừa của các Thông tư 234, Thông tư 10, ngoài ra, bổ sung đối với trường hợp chấm dứt tư cách thành viên giao dịch là nhà tạo lập thị trường, SGDCK phải báo cáo Bộ Tài chính trước khi thực hiện.

d) Quy định về giao dịch

Thông tư 30 hướng dẫn cụ thể hơn các loại hình giao dịch để cập nhật quy định mới về nhà tạo lập thị trường tại Nghị định số 95/2018/NĐ-CP, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các thành viên tham gia giao dịch. Một số điểm đáng chú ý như sau:

- Loại hình giao dịch công cụ nợ bao gồm giao dịch mua bán thông thường, giao dịch mua bán lại, giao dịch bán kết hợp mua lại, giao dịch vay và cho vay (chỉ áp dụng đối với nhà tạo lập thị trường).

- Công cụ nợ được giao dịch theo hai hình thức là thỏa thuận điện tử và thỏa thuận thông thường, tương tự như quy định tại các Thông tư trước.

- Khi thực hiện nghĩa vụ tạo lập thị trường theo quy định tại Điểm c Khoản 2 Điều 27 Nghị định số 95/2018/NĐ-CP, nhà tạo lập thị trường được bán công cụ nợ khi chưa có đủ công cụ nợ tại thời điểm giao dịch. Trong trường hợp này, nhà tạo lập thị trường phải có đủ công cụ nợ để chuyển giao tại ngày thanh toán theo quy định Thông tư này và quy chế của TTLKCK.

- Các bên tham gia giao dịch có thể thỏa thuận về việc sử dụng công cụ nợ tương đương có thể thay thế (là công cụ nợ niêm yết trên SGDCK và được sử dụng để thanh toán thay cho công cụ nợ gốc trong trường hợp không có đủ công cụ nợ gốc để thanh toán). SGDCK quy định cụ thể về cơ chế sử dụng công cụ nợ tương đương có thể thay thế.

- Thời gian giao dịch cụ thể do Tổng Giám đốc SGDCK quy định sau khi được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp thuận, riêng thời gian chào giá cam kết chắc chắn để thực hiện nghĩa vụ của nhà tạo lập thị trường phải thực hiện theo quy định tại Khoản 3 Điều 19 Thông tư số 111/2018/TT-BTC ngày 15 tháng 11 năm 2018 hướng dẫn phát hành và thanh toán công cụ nợ của Chính phủ tại thị trường trong nước.

Các nội dung khác về xác lập, hủy bỏ giao dịch, lãi suất, giá thực hiện, tỷ lệ phòng vệ rủi ro,... được quy định tương tự Thông tư 234 và Thông tư 10.

đ) Công bố thông tin

Các nội dung về công bố thông tin đã được kết cấu lại để phù hợp hơn với các quy định mới, đồng thời giảm thiểu nghĩa vụ công bố thông tin cho thành viên.

Thành viên giao dịch thông thường sẽ phải thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin theo quy định tại Thông tư số 155/2015/TT-BTC ngày 06 tháng 10 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán. Thành viên giao dịch đặc biệt được phân biệt thành hai nhóm đối tượng. Nhóm thứ nhất là các thành viên giao dịch đặc biệt là công ty đại chúng, công ty đại chúng quy mô lớn, công ty niêm yết phải thực hiện công bố thông tin theo quy định tại Thông tư số 155/2015/TT-BTC ngày 06 tháng 10 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán. Nhóm thứ hai là các thành viên giao dịch đặc biệt khác phải thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin quy định cụ thể tại Thông tư 30, các quy định này cũng được nới lỏng hơn so với quy định của các Thông tư trước, như kéo dài thời hạn công bố báo cáo tài chính năm đã được kiểm toán, bỏ quy định về công bố thông tin báo cáo thường niên.

e) Thanh toán giao dịch

Về cơ bản, các quy định về thanh toán giao dịch được thay đổi, cập nhật theo các thay đổi của loại hình giao dịch tại Thông tư 30 và kế thừa các nội dung của Thông tư 46.

Như vậy, Thông tư 30 ra đời thay thế cho các Thông tư 234, Thông tư 10 và Thông tư 46 đã kế thừa được những nội dung hợp lý của các Thông tư trước, đồng thời cập nhật được các quy định mới của Luật Quản lý nợ công và các Nghị định dưới Luật đối với các nội dung sau phát hành, đặc biệt là các quy định liên quan đến nhà tạo lập thị trường, đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý, giúp thị trường công cụ nợ tiếp tục phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu, phù hợp với thông lệ quốc tế, khẳng định vai trò quan trọng là kênh huy động vốn hiệu quả cho Ngân sách Nhà nước, đóng góp không nhỏ đối với sự phát triển kinh tế của đất nước.

UBCKNN

Các tin khác