Skip to content
ssc.gov.vn
Chương trình - đề tài nghiên cứu khoa học
Đề tài: Xây dựng và phát triển công cụ phái sinh chỉ số chứng khoán tại Việt Nam
14/08/2014

LỜI MỞ ĐẦU

I. Tính cấp thiết, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Đề tài

Xuất phát từ những đòi hỏi thực tiễn khách quan cũng như mục tiêu, chiến lược phát triển thị trường chứng khoán (TTCK) giai đoạn 2011-2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 252/QĐ-TTg ngày 01/03/2012, trong nhóm giải pháp về tái cấu trúc tổ chức thị trường đã đưa ra chủ trương: “Phân định các khu vực thị trường thành thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu, thị trường chứng khoán phái sinh (TTCKPS);...”, cũng như để tăng cung hàng hóa cho thị trường cần: “xây dựng và phát triển TTCKPS được chuẩn hóa theo hướng phát triển các công cụ từ đơn giản đến phức tạp...”. Việc nghiên cứu vấn đề về xây dựng và phát triển các công cụ phái sinh chứng khoán (CKPS) tại Việt Nam trong thời điểm hiện này là cấp thiết và có tính ứng dụng thực tiễn. Tuy nhiên, CKPS và TTCKPS là một phạm trù rộng, phức tạp, việc triển khai và vận hành thị trường thời gian đầu cần xác định được loại CKPS nào nên được ưu tiên tổ chức giao dịch trước tiên để phù hợp với bối cảnh vừa “làm quen” với thị trường mới và vừa tạo “sức nóng” trong giới đầu tư. Xuất phát từ những luận cứ này, nhóm nghiên cứu của Vụ Phát triển thị trường đã lựa chọn nội dung “Xây dựng và phát triển công cụ phái sinh chỉ số chứng khoán tại Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu khoa học.

II. Tình hình nghiên cứu

Chứng khoán phái sinh được một số tác giả trong Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nghiên cứu thành các đề tài khoa học từ vài năm trước đây trên các khía cạnh nội dung khác nhau. Các đề tài này có thể kể đến như:

1. Cơ sở lý luận và thực tiễn để hình thành TTCKPS ở Việt Nam- Chủ nhiệm đề tài: TS. Trần Cao Nguyên- Vụ Phát triển Thị trường- UBCKNN (2004);

2. Các phương pháp định giá công cụ phái sinh- Chủ nhiệm đề tài: TS. Tôn Tích Quý- Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán- UBCKNN (2006);

3. Xây dựng khung pháp lý điều chỉnh hoạt động của TTCKPS ở Việt Nam- Chủ nhiệm đề tài: Thạc sỹ Bùi Thanh Ngà- Vụ Pháp chế- UBCKNN (2008).

Một số đề tài này đã có những đóng góp nhất định trong việc nghiên cứu một lĩnh vực mới như CKPS ở Việt Nam, tuy nhiên do thời điểm nghiên cứu của các đề tài so với thực tiễn hiện tại là một khoảng cách thời gian khá xa, trong điều kiện thị trường tài chính luôn có sự vận động và biến đổi, nên nhiều nội dung nghiên cứu đã trở nên lạc hậu. Các nghiên cứu này bị giới hạn do yếu tố khách quan khi đánh giá xu hướng phát triển của thị trường phái sinh (TTPS) thế giới và Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ. Khác với những đề tài trước, đề tài “Xây dựng và phát triển công cụ phái sinh chỉ số chứng khoán tại Việt Nam” vừa bao trùm được các vấn đề tổng quan, chính yếu để thiết lập được một TTCKPS, vừa đi vào các nội dung chi tiết đối với sản phẩm phái sinh trên chỉ số chứng khoán. Đề tài cũng sẽ có những đóng góp mới trong việc phân tích xu hướng phát triển của TTCKPS thế giới hiện nay, đánh giá toàn diện thực trạng thị trường phái sinh tại Việt Nam.

III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: các loại công cụ phái sinh trên chỉ số chứng khoán như: Hợp đồng tương lai (HĐTL) chỉ số chứng khoán, Hợp đồng quyền chọn (HĐQC) chỉ số chứng khoán; Thực trạng tổ chức giao dịch, quy định pháp lý về TTCKPS tại Việt Nam. Từ đó đề xuất mô hình và giải pháp nhằm phát triển thị trường HĐTL, HĐQC trên chỉ số chứng khoán.

Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung đi sâu vào mô hình và giải pháp cho phát triển thị trường các công cụ phái sinh chuẩn hóa HĐTL/HĐQC trên tài sản cơ sở là chỉ số chứng khoán.

IV. Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như phương pháp thống kê, phương pháp tổng hợp, phân tích và so sánh… để luận giải vấn đề nghiên cứu. Ngoài ra, đề tài kế thừa các sản phẩm nghiên cứu chính sách trong quá trình xây dựng đề án về TTCK phái sinh tại Việt Nam và các dữ liệu điều tra của Dự án hỗ trợ phát triển thị trường vốn do Luxembourg tài trợ.

V. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của Đề tài

Đề tài sẽ tập trung vào các nhiệm vụ nghiên cứu chính là:

Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về công cụ phái sinh chỉ số chứng khoán;

Nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia thành công trong xây dựng và phát triển thị trường các công cụ phái sinh chỉ số chứng khoán tại Châu Á;

Phân tích thực trạng thị trường các công cụ phái sinh tại Việt Nam, trên cơ sở đó đánh giá các điều kiện tiền đề cho việc xây dựng thị trường giao dịch các công cụ phái sinh chỉ số chứng khoán;

Đề xuất mô hình và cơ chế giao dịch các công cụ phái sinh chỉ số như: HĐTL, HĐQC trên chỉ số chứng khoán.

Kiến nghị giải pháp nhằm đưa mô hình và cơ chế giao dịch HĐTL, HĐQC trên chỉ số chứng khoán tại Việt Nam theo đề xuất vào thực tiễn.

VI. Kết cấu của Đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, các phụ lục hỗ trợ liên quan, nội dung của Đề tài được kết cấu thành ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về công cụ phái sinh chỉ số chứng khoán

Chương 2: Thực trạng TTCK Việt Nam và các điều kiện tiền đề cho phát triển công cụphái sinh trên chỉ số chứng khoán

Chương 3: Đề xuất mô hình và cơ chế giao dịch công cụ HĐTL, HĐQC trên chỉ số chứng khoán tại Việt Nam.

  Xem file đính kèm.

(UBCKNN)

Các tin khác